Op 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. In acht dubbelinterviews spreken we elke week de lijsttrekker en de voorzitter van een van de acht deelnemende partijen in de gemeente Lochem. Dit biedt, naast de politieke standpunten, ook een inkijkje in het reilen en zeilen van de partijen. De gestelde vragen zijn telkens nagenoeg dezelfde, maar omdat het er veel zijn, wordt steeds een selectie van de antwoorden weergegeven.
Dit is aflevering 4: VVD, met lijsttrekker André de Groot (AG) en voorzitter Albert van den Bosch (AB).
Deze versie is uitgebreider dan de versie in de Berkelbode.
Vorige afleveringen:
– 1. Meedenken met Locem (MmL)
– 2. Gemeentebelangen (GB)
– 3. CDA
De VVD heeft een turbulente tijd achter de rug. Eind 2024 verliet de partij de coalitie met Gemeentebelangen en Meedenken met Lochem, met als gevolg dat ook de goed functionerende wethouder Ria Leliveld moest vertrekken. En begin december 2025 viel de driekoppige raadsfractie uit elkaar, door het vertrek van Jan de Vries en Guido de Wit. Zij waren het oneens met de kandidatenlijst. Ondanks dat ze in eerste instantie zeiden de partij niet te willen schaden en de rit wilden uitzitten, namen ze hun zetels mee om verder te gaan als Democratische Partij Lochem. De VVD wil het daar niet meer over hebben.
De mensen
Albert van den Bosch is voorzitter van het VVD-netwerk De Graafschap, waar ook de afdelingen Zutphen en Doesburg onder vallen. Hij was rond de eeuwwisseling fractievoorzitter van de VVD in de Utrechtse gemeenteraad en van 2004 tot 2017 burgemeester van Zaltbommel. Daarna zat hij tot 2021 in de Tweede Kamer voor de VVD. Hij woont in het buitengebied van Eefde.
Lijsttrekker André de Groot is melkveehouder in Laren en namens de VVD fractievoorzitter in het algemeen bestuur van Waterschap Rijn & IJssel en sinds kort fractieondersteuner voor de gemeenteraadsfractie in Lochem. In verschillende gremia maakt hij zich sterk voor de landbouwsector. Daarnaast heeft de energietransitie zijn warme belangstelling en is hij een overtuigd beschermer van weidevogels. Hij werd door de algemene ledenvergadering gekozen als lijsttrekker voor de komende verkiezingen.
Hoe is de rolverdeling? Is de voorzitter de ‘baas’ of de ‘facilitator’, en is de lijsttrekker de ‘uitvoerder’ of de ‘ster’?
AG: “De voorzitter is niet de baas.”
AB: “Nee, dat zijn de leden. Dat wordt weleens vergeten.”
AG: “De voorzitter is de hoeder van de organisatie.”
AB: “Het is een dienende functie. Je bent het klankbord voor de leden en zorgt er, met het bestuur, voor dat de fractieleden hun werk prettig kunnen doen. En de koers bewaken. Maar er ligt een vrij strakke scheidslijn als het gaat om politiek-inhoudelijke zaken. Dat is aan de fractie en de lijsttrekker. En vooral: luisteren naar inwoners en ondernemers.”
Hoe is het om deel uit te maken van een landelijke partij? Is dat een last of juist een lust?
AG: “Ik vind het juist fijn. De VVD is echt heel goed georganiseerd. Daar kan geen andere partij aan tippen. Lokale partijen hebben geen lijntjes zoals wij die hebben, zowel naar de provincie als naar Den Haag. En we hebben gedegen opleidingsmogelijkheden, ook voor nieuwkomers.”
AB: “En de afdelingen hoeven het niet altijd eens te zijn met de landelijke partij. Als we bijvoorbeeld te weinig geld krijgen voor taken die aan de gemeente zijn toebedeeld, gaan we ons verzetten, ook als dat landelijk VVD-beleid is. Lokaal ben je er voor de belangen van de inwoners.”
We horen steeds vaker over burn-outs of intimidatie in het lokaal bestuur. Ziet u het als taak van het bestuur om de mentale gezondheid van uw fractieleden te bewaken? Hoe doet u dat concreet?
AB: “Ik heb het zelf nog niet meegemaakt, maar ik begrijp de zorgen wel. Wat door decentralisatie allemaal richting gemeente komt, doet iets met de werkdruk. Een andere zorg is intimidatie en geweld, plus de agressiviteit via sociale media. Dat maakt het zwaar. Met de kandidaatstelling heb je het daar ook met iedereen over. Nieuwe mensen moeten zich realiseren dat het tijd gaat kosten.”
“Ik adviseer iedereen altijd om keuzes te maken. Je kunt niet alles doen. Dat geldt ook voor de fractie, samen met de fractievertegenwoordigers. Maak keuzes. Ook politiek inhoudelijk. Stel jezelf de vraag wat de speerpunten zijn en voor wie je je sterk maakt. Wees niet bang om je bij sommige onderwerpen wat meer afzijdig te houden. Daardoor maak je tijd vrij om wat vaker op pad te gaan. Buiten hoor je wat de inwoners en ondernemers willen. Daar ligt je volksvertegenwoordigende taak. Mensen willen je zien, aanraken en spreken. En niet alleen tijdens de campagne.”
AG: “Als het om de toon van het debat gaat, erger ik me wel aan hoe sommige fracties dingen uit de gemeenteraad al via Facebook uitvechten. Zelf probeer ik op Facebook veel meer dingen te delen zonder direct te polariseren.”
Werk verdelen
Hoe verdeel je de taken en het werk in jullie fractie?
AG: “De fractieleden en de drie fractiemedewerkers moeten het samen doen. Als je dingen kunt doen die dicht bij je eigen kennis en voorkeuren blijven. Het blijft langer leuk als je een rol hebt die bij je past. Dan blijven er misschien wat dossiers over en die moeten ook gedaan worden. Ik kan zo trouwens niets bedenken wat niemand wil doen.”
Hoe moeilijk was het om de kieslijst gevuld te krijgen?
AB: “Nou, daar hebben we wel ons best voor moeten doen. Dat speelt in veel gemeenten en niet alleen bij onze partij. Het is gewoon moeilijk om mensen warm te krijgen om actief te worden. Desondanks hebben we een mooie lijst met 10 leuke mensen. En mooi verdeeld: 5 vrouwen en 5 mannen. Ik geef iedereen mee om nu alweer te beginnen met zoeken naar goede mensen voor de toekomst. Een fractie die overal komt, ontmoet ook mensen. Kijk goed rond of er mensen rondlopen die bij ons passen.”
Uw partij kiest voor een bestuur dat meerdere gemeenten bedient. Hoe garandeert u dat de specifieke ‘Lochemse’ belangen en cultuur niet verwateren in een groter regionaal geheel?
AB: “De fractie bewaakt die Lochemse belangen. En het netwerk heeft als voordeel dat een raadslid in Lochem ook eens kan horen hoe een college uit Zutphen met dingen omgaat. Vaak heb je dezelfde problemen en kan uitwisseling nuttig zijn.”
AG: “Als fractie moeten we er inderdaad staan voor die lokale belangen. Kennis van de gemeente en de mensen is dan belangrijk. Ik woon al 52 jaar in deze gemeente. Ik ken veel mensen. En veel kernen, al was het maar omdat ik de meeste dorpsfeesten wel heb meegemaakt.”
Als we maart 2030 zijn, en we kijken terug op de raadsperiode die binnenkort gaat beginnen: wat moet er in Lochem absoluut veranderd zijn?
AG: “Bouwen, bouwen, bouwen. We moeten in 2030 een stuk op weg zijn naar de 40.000 inwoners, waar we naartoe willen. Dat is nodig voor onze bedrijven en voorzieningen. En vooral bouwen voor jongeren en ouderen om de doorstroming op gang te brengen. Plannen versnellen is een speerpunt voor ons. En we willen de komende 4 jaar de sport in Lochem weer op de kaart zetten. Velden en sportzalen hebben we nodig als we meer jongeren aantrekken. Sportverenigingen zijn goed voor jongeren die willen sporten en voor ouderen die vrijwilligerswerk willen doen. Een goed verenigingsleven straalt ook positief af op horeca en winkels. Dat is integraal denken. En ja, die dingen kosten geld, maar vaak help je verenigingen al als de gemeente de rente van een lening op zich neemt.”
“We moeten kernen leefbaar houden door voorzieningen te behouden of uit te breiden. Voorbeeld is Buitenlust in Harfsen, met de naastgelegen supermarkt. Samen een prima bouwlocatie. En de supermarkt kan door een nieuwe winkel met woningen erboven weer jaren vooruit. Door samen te werken kun je dingen realiseren.”
AB: “Lochem scoort niet zo goed op het vlak van participatie. Daar gaat de VVD mee aan de slag. Dat past ook bij ons als pragmatische partij. Je moet aan de voorkant wel heel duidelijk zijn naar inwoners over wat haalbaar is, ook over participatie. Je moet luisteren naar welke ideeën mensen hebben. En dus soms durven erkennen dat die beter zijn dan wat je in je verkiezingsprogramma hebt staan of waarmee het college is gekomen. Die instelling kost omdenken, ook bij het ambtelijk apparaat. Het is dan niet meer altijd zo dat ambtenaren een plan maken en dat is het dan. Het kan dan ook zo zijn dat de ambtenaren een idee dat van de inwoners komt moeten uitwerken en zorgen dat die binnen de kaders en regels passen.”
AG: “Veiligheid is ook belangrijk voor de VVD. En dan doel ik vooral ook op water. Zorgen dat we die stressbui, die eens in de 30 jaar kan vallen, kunnen behappen. En ook aandacht voor schoon water. Er zijn mooie verhalen over ‘de drinkbare Berkel’, maar zolang als we kanaalwater in de Berkel laten lopen om de visstand in droge tijden op peil te houden, wordt het water nooit drinkbaar. We moeten de komende vier jaar verder aandacht vragen voor afkoppeling van regenwater en klimaatbestendige wijken. Meer groen geeft minder hittestress. Ruimte voor speelplekken en verduurzaming, zoals openbaar groen, creëer je onder meer door wat meer in de hoogte te bouwen, waardoor het grondbeslag minder wordt.”
“En, tenslotte: de ambulance moet terug naar Lochem. Bij het station zou een mooie standplaats zijn. Dan hebben we meteen weer wat toezicht op die omgeving.”
Keuzes
Bouwen in het buitengebied om de woningnood op te lossen? OF: Het buitengebied gaat op slot, dan maar minder woningen?
AG: “Het buitengebied hoeft niet op slot, maar je moet er wel zuinig op zijn. Bouwen doen we dus bij voorkeur aan de rand van kernen.”
AB: “Het is weliswaar geen buitengebied, maar de VVD is tegen het huidige bouwplan aan de Kokstraat in Eefde. Daar zijn 18 woningen echt te veel. De omwonenden hebben groot gelijk. Er moet maatwerk worden geleverd.”
Eigen inwoners van de gemeente krijgen voorrang op huurwoningen? OF: Iedereen maakt evenveel kans?
AG: “Ik vind dat minimaal 50 procent van de woningen naar eigen inwoners moet gaan. Als dat binnen de regels kan, moeten we dat zeker doen. Als het gaat om sociale huurwoningen, vinden we dat je niet binnen elke postzegel op zoek hoeft te gaan naar dat percentage. Als je het op de ene plek niet haalt, kun je het elders compenseren.”
De OZB omhoog? OF: Voorzieningen in een kleine kern sluiten?
AG: “Over voorzieningen zijn we duidelijk. Die moeten blijven. En de OZB-opbrengst wordt vanzelf hoger als je meer woningen bouwt. Dan hoeft het percentage niet omhoog. Mede door het financieel beleid van eerdere VVD’ers in het college van B&W is Lochem een financieel gezonde gemeente. En als we wat scherper begroten, blijft dat voorlopig wel zo.”
Meer toeristen voor de economie? OF: De toeristenbelasting verhogen om de rust te bewaren?
AG: “Meer toeristen zijn goed voor de horeca en andere ondernemers. We hebben geen grote trekkers, zoals een grote waterplas of zo, dus overlast door toerisme speelt hier niet. Het gaat meest om fietsers en wandelaars. Die maken gebruik van onze vele B&B’s en hotels.”
Geld naar cultuur en kunst? OF: Geld naar sportverenigingen?
AG: “Daar hoef je niet tussen te kiezen. Het is allebei belangrijk. De sport hebben we al genoemd. De cultuur is ook belangrijk. De schouwburg willen we niet kwijt. Wel is het goed dat wordt bekeken of theater, bibliotheek en Muzehof meer samen kunnen optrekken.”
In de Regio Stedendriehoek blijven? OF: Switchen naar de Regio Achterhoek?
AG: “Ik zeg: Regio Achterhoek. Maar ik geef toe dat dat vooral uit het hart komt. We hebben veel meer met de Achterhoek dan met steden als Apeldoorn, Deventer en Zutphen.”
We plaatsen windmolens op Lochems grondgebied? OF: We betalen liever een boete omdat we de taakstelling niet halen?
AG: “Ik ben voor kleine windmolens op boerenerven. De opbrengst daarvan is voor 80 procent bestemd voor eigen gebruik, dus belasting van het openbare net is er nauwelijks. In de gemeente Lochem zijn windmolens tot 45 meter toegestaan. Uit eigen ervaring weet ik dat het toch erg lastig is om het voor elkaar te krijgen. Wat betreft de grote windturbines vinden we dat de landelijke normen moeten worden afgewacht.”
Democratie
Een bindend referendum bij grote projecten? OF: De gemeenteraad is gekozen om te beslissen?
AG: “Geen referenda.”
AB: “Als je aan de voorkant beter naar mensen luistert, is dat al een soort referendum. Ik ben persoonlijk niet tegen het referendum, maar we hebben het niet nodig in onze vertegenwoordigende democratie. Voor een burgerberaad geldt hetzelfde.”
De wolf hoort bij de nieuwe natuur? OF: Lochem moet een wolf-vrije zone worden?
AG: “Een wolf-vrije zone kan niet. Maar de wolf past niet in dichtbevolkte gebieden. Ze hebben hier in de buurt (buitengebied Laren) ook al schade veroorzaakt onder schapen. Ik ben erg voor biodiversiteit en een liefhebber van natuur. Ik doe als boer veel voor weidevogels, maar als wilde dieren schade gaan aanrichten of zelfs gevaarlijk worden voor mensen, moet je daar wat tegen doen.”
Boeren die willen stoppen daarbij helpen? OF: Nee, dat is een taak van de landelijke overheid?
AG: “Dat is inderdaad een taak van de landelijke overheid, maar je kunt boeren die andere activiteiten willen ontwikkelen wel helpen als gemeente. Bijvoorbeeld als ze op hun erf een recreatieve activiteit willen ontplooien.”
De auto blijft heilig? OF: De fietser en wandelaar op nummer 1?
AG: “In de dorpen is 30 kilometer prima, maar in onze gemeente moeten we agrarisch verkeer en ander transport wel de ruimte geven. Dat is ook een economisch belang.”
AB: “Ik vind dat we in het buitengebied wel oog mogen hebben voor de veiligheid van fietsers en voetgangers. Op sommige plekken moet het onderhoud beter om fietsers niet in gevaar te brengen.”
Dit is de VVD:
Naam: Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD)
Huidig aantal zetels: 1 (voor afsplitsing: 3)
Voorzitter: Albert van den Bosch
Lijsttrekker: André de Groot (Laren)
Nummer 2 t/m 5:
2. André Lobbert (Laren)
3. Katinka Leusveld (Lochem)
4. Karin ter Maat-Veltkamp (Harfsen)
5. Serge van Dijk (Gorssel)
Website: www.lochem.vvd.nl
