Op 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. In acht dubbelinterviews spreken we elke week de lijsttrekker en de voorzitter van een van de acht deelnemende partijen in de gemeente Lochem. Dit biedt, naast de politieke standpunten, ook een inkijkje in het reilen en zeilen van de partijen. De gestelde vragen zijn telkens nagenoeg dezelfde, maar omdat het er veel zijn, wordt steeds een selectie van de antwoorden weergegeven.
Dit is aflevering 5: Democratische Partij Lochem (DPL), met lijsttrekker Guido de Wit (GW) en voorzitter Jan de Vries (JV).
Deze versie is uitgebreider dan die in de Berkelbode…
Vorige afleveringen:
– 1. Meedenken met Locem (MmL)
– 2. Gemeentebelangen (GB)
– 3. CDA
– 4. VVD
De Democratische Partij Lochem werd slechts enkele dagen voor het verstrijken van de deadline voor deelname aan de verkiezingen opgericht. De beide initiatiefnemers stapten kort daarvoor uit de VVD en namen hun raadszetels mee. Deze aflevering uit de serie interviews is iets anders dan de andere, omdat vragen over de relatie tussen bestuur en fractie bij DPL (nog) niet relevant zijn, net als andere organisatorische vragen. Dit schept ruimte voor een wat langere inleiding met meer achtergronden over de nieuwe partij.
Eind 2024 verliet de VVD, met Jan de Vries als fractievoorzitter en Guido de Wit als raadslid, de coalitie met Gemeentebelangen en Meedenken met Lochem. In de periode daarna trok de fractie op met verschillende oppositiepartijen, waaronder GroenLinks en PvdA. Dat vond niet iedereen binnen de VVD een goed idee. Tijdens de totstandkoming van de nieuwe kandidatenlijst van de liberalen bleek Guido de Wit op de allerlaatste plek te zijn gezet. Jan de Vries werd, als beoogd lijsttrekker, niet betrokken bij de samenstelling van de lijst.
Ervaring
De Vries gaf van tevoren aan lijsttrekker te willen worden met een ervaren nummer twee naast zich. Hij voelde er weinig voor om met minder ervaren fractiegenoten samen te werken – zeker als dat na de verkiezingen eventueel met een tweemansfractie moet – en verbond zijn lot aan dat van De Wit. Samen verder, of helemaal niet. Dat laatste gebeurde. In eerste instantie wilden de twee de VVD tot aan de verkiezingen trouw blijven, maar dat veranderde kort voor de afgelopen kerstdagen. De Wit: “De fractie en de fractievertegenwoordigers vonden het een logische stap dat Jan en ik de lijst zouden aanvoeren.” Maar toen besloten selectiecommissie en bestuur anders. De Vries: “Ik was ineens te oud en Guido niet geschikt, zo moesten we in de krant lezen. Dat voelde als een mes in de rug. Toen was het voor ons einde verhaal.”
Samenwerken met andere oppositiepartijen beviel vorig jaar goed. “Met samenwerken kun je ook vanuit de oppositie veel bereiken. Als DPL gaan we dat ook zeker doen. We komen uit een partij die wat star opereert en waar het eigen gelijk belangrijk wordt gevonden”, legt De Wit uit. De Vries en De Wit hebben beiden hun lidmaatschap van de (landelijke) VVD opgezegd. Ze gaan de komende weken campagne voeren en hopen op twee zetels in de nieuwe gemeenteraad.
De mensen
Voorzitter Jan de Vries (Laren) richtte 40 jaar geleden een adviesbureau op dat vooral overheden bijstond bij uiteenlopende projecten. Hij houdt zich momenteel bezig met woningbouw op de Antillen. De Vries is 8 jaar raadslid en fractievoorzitter voor de VVD. Door het advieswerk ontstond de wens om eens ‘aan de andere kant van de tafel te zitten’ en dus politiek actief te worden. Hij is naast voorzitter ook nummer twee op de lijst van DPL.
Guido de Wit (Almen) is ondernemer en heeft een groothandel in verpakkingsmaterialen en ontwikkelt verpakkingsconcepten. Als fractievertegenwoordiger en raadslid is hij al 8 jaar actief in de Lochemse politiek.
De plannen
Als we maart 2030 zijn, en we kijken terug op de raadsperiode die binnenkort gaat beginnen: wat moet er in Lochem absoluut veranderd zijn?
JV: “We willen een nieuw dorp met 1500 woningen realiseren. Met alle voorzieningen, zoals scholen, sportvoorzieningen, noem het maar op. Dan heb je daarnaast nog maar ongeveer 500 woningen nodig om de 40.000 inwoners te halen. Die zitten al ruimschoots in lopende plannen, zoals Lochem-Oost en Gorssel Noordoost. Want een straatje erbij in de kernen is mooi, maar je ziet dan steeds bezwarenprocedures en rechtszaken. Dat vertraagt enorm.”
GW: “Met een nieuw dorp kun je meters maken. Ik wilde het ook al in het verkiezingsprogramma van de VVD hebben, maar werd teruggefloten. Nu konden we het er mooi wel inzetten. Natuurlijk moet wel eerst worden onderzocht wat mogelijk is.”
JV: “Het streven naar 40.000 inwoners komt ook van ons. Dat is overgenomen door de huidige coalitie. Bij meer inwoners krijg je meer geld uit Den Haag. Dan wordt het ook makkelijker om je medewerkers beter te belonen, waardoor ze niet naar grotere gemeenten hoeven te vertrekken voor het geld.”
JV: “We denken aan een locatie tussen Laren en Almen. Het oude station Laren kan dan weer open, zodat er al een mooie ontsluiting is voor een nieuw dorpje.”
GW: “We willen 15 miljoen uit de algemene reserve halen om het in te zetten voor de leefbaarheid en voorzieningen. De reserve van Lochem kan dat makkelijk hebben en het geld kun je inzetten ten behoeve van voorzieningen in het nieuwe dorp, maar vooral ook in de bestaande kernen. Voor sportvoorzieningen, cultuur en dorpshuizen bijvoorbeeld. Maar ook voor verbeteringen in de stad Lochem, want die wordt vaak vergeten.”
JV: “We willen minder regels voor ondernemers en één aanspreekpunt in het gemeentehuis, zodat kan worden doorgepakt.”
JV: “Veiligheid vinden we belangrijk. Wij vinden dat dorpshuizen en het gemeentehuis een noodstroomvoorziening moeten krijgen. Dat mogen best generatoren zijn. Zodat als de boel eruit vliegt, je altijd nog stroom hebt om belangrijkste zaken door te laten draaien. Voor noodgevallen moet je verder iets hebben waardoor je drinkwater beschikbaar houdt. Dat kan bijvoorbeeld door een installatie te bouwen waarmee je water uit de Berkel kunt zuiveren. Dit willen we liefst al in 2030 hebben gerealiseerd. Dat betekent wel dat de doorlooptijd van allerlei dingen binnen de gemeente sneller moet. Daar willen we aan meewerken, ook als dat betekent dat je bezwaarmogelijkheden moet inperken. We hebben een cultuur gecreëerd waarin je met elke scheet naar de Raad van State kunt gaan.”
JV: “Het asielzoekerscentrum in Ampsen mag beslist niet meer dan 250 opvangplekken krijgen. Daar gaan we ons hard voor maken. Wat het huidige college doet, is niet goed. Die gooien alles over de schutting bij het COA. De gemeente moet zelf de regie in handen houden.”
GW: “In de binnenstad van Lochem leegstand tegengaan door regels voor pop-upstores te versoepelen. We vinden dat er een citymanager moet komen. De binnenstad moet van een ‘place to buy’ naar een ‘place to be’.
De keuzes
Bouwen in het buitengebied? OF: het buitengebied gaat op slot?
GW: “Onze keuze is duidelijk: bouwen in het buitengebied moet kunnen, maar liefst veel woningen op een centrale plek. Dan heb je verder niet veel meer ruimte nodig rond de kernen.”
Inbreiden en de hoogte bouwen? OF: het dorpse karakter behouden met alleen laagbouw?
GW: “We moeten naar bouwen in lagen. Er is veel behoefte aan kleine woningen. En lang niet iedereen wil een tuin. Daar heb je toch geen tijd voor als je net aan een carrière bent begonnen. De hoogte in moet natuurlijk wel passen bij de schaal van de kern.”
JV: “In Laren wordt wel erg veel in de hoogte gebouwd. Dat begint een beetje op een stadscentrum te lijken.”
Eigen inwoners krijgen voorrang op huurwoningen? OF: iedereen is gelijk: statushouders en mensen van buitenaf evenveel kans?
JV: “Als je zegt fifty-fifty, dan maak je geen keuze. Het merendeel zou naar eigen inwoners moeten gaan. Maar je moet ook voldoen aan de opgave voor de huisvesting van statushouders. Wat ons betreft moet dat met mate.”
GW: “Een beperkt gedeelte mag je reserveren voor eigen inwoners. Waar dat kan moet je dat dan ook zeker doen.”
De OZB omhoog? OF: voorzieningen zoals de bibliotheek of het dorpshuis in een kleine kern sluiten?
JV: “Goed financieel beheer is belangrijk. Nu heeft de gemeente elk jaar miljoenen over. Dan heb je niet goed begroot. Er is beterschap beloofd. En de reserve is groot genoeg om verhoging van de OZB overbodig te maken. Bovendien krijg je vanzelf meer geld via de OZB binnen als je meer woningen bouwt.”
Meer toeristen naar Lochem halen voor de economie? OF: de toeristenbelasting verhogen om de rust te bewaren?
GW: “Toeristen zorgen ervoor dat er bij ondernemers geld binnenkomt en dat voorzieningen in stand blijven. Als toeristen boodschappen doen, kan de buurtwinkel misschien open blijven. Of dat de leegstand in de binnenstad van Lochem niet erger wordt.”
Geld naar cultuur en kunst? OF: geld naar sportverenigingen?
GW: “Dat moet allebei. Cultuur is ook leefbaarheid en ontmoeting. Sport en cultuur staan wat mij betreft even hoog op de ladder.”
Zelfstandig blijven als gemeente? OF: fuseren met een buurgemeente voor een krachtiger bestuur?
JV: “Ik ben een tegenstander van fuseren. Je bent een generatie verder voordat er überhaupt sprake is van synergie tussen twee gemeenten.”
GW: “Dan liever zelfstandig groeien naar 40.000 inwoners. En ik zou ook niet weten wie een logische partner zou zijn.”
In de Regio Stedendriehoek blijven? OF: switchen naar de Regio Achterhoek?
GW: “Gevoelsmatig zijn de meeste mensen hier Achterhoeker. Maar financieel is het heel gunstig om te kijken naar de Stedendriehoek.”
JV: “Waarom zou je een keuze maken als je van beide regio’s kunt profiteren? We liggen nu eenmaal in het grensgebied van die twee.”
Windmolens op Lochems grondgebied? OF: we betalen liever een boete dan dat we ons landschap aantasten?
JV: “Wij zijn voor kernenergie. In de VS zie je de bouw van kleinere centrales best snel gaan. En ook grote windmolens laten nog wel op zich wachten. Eerst moeten de landelijke normen duidelijk zijn en wat denk je dat daarna gebeurt? Mega veel bezwaren en de Raad van State heeft jaren nodig om een uitspraak te doen. Ga dan liever onderzoeken wat er kan met een kleine kerncentrale. We vinden kleine windmolens bij boerderijen en van die nieuwe ‘wokkels’ wel een goede vorm van windenergie. En zon-op-dak, met opslag van elektriciteit, vinden we ook een goed idee.”
GW: “Opslag is nog duur, maar misschien moeten we dan maar iets duurder uit zijn. Als je de netcongestie wil oplossen en dat kost ons samen een cent per kilowatt extra, dan is dat toch ook een oplossing?”
Een bindend referendum over grote projecten? OF: de gemeenteraad is gekozen om te beslissen, dus geen referenda?
GW: “De raad wordt gekozen en neemt uiteindelijk de besluiten. Maar je moet wel de burgerparticipatie goed voor elkaar hebben en de inwoners serieus nemen. Ik vind een referendum een gevaarlijk middel. Iedereen die ergens tegen is, ziet de noodzaak van een referendum en de rest vindt het niet zo interessant. Ik geloof in onze democratie, dus als we mensen kiezen die ergens over gaan, dan moeten we die er ook over laten gaan.”
JV: “Dat betekent wel dat, als je de raad ziet als een afspiegeling van de maatschappij, er ook een bepaalde kwaliteit moet zijn. Dat betekent goede opleidingen en goede overdrachtsdocumenten als de nieuwe raad van start gaat. En zorg dat alle raadsvoorstellen hetzelfde zijn opgebouwd en goed leesbaar.”
De wolf hoort bij de nieuwe natuur in onze regio? OF: Lochem moet een wolfvrije zone worden?
JV: “Nederland is zo klein. De wolf mag hier best rondlopen, maar geen overlast veroorzaken. En dat is vaak wel zo. Ook hier (buitengebied Laen – HB) zit een roedel en er zijn al schapen doodgebeten.”
GW: “Laten gaan waar het kan en ingrijpen waar het moet. Geen schapen doodbijten of mensen lastigvallen dus.”
Boeren moeten ruimte inleveren voor natuurherstel en woningbouw? OF: De agrarische sector gaat voor?
JV: “We zijn een agrarische gemeente, zo simpel is het. Wat we moeten doen is boeren inschakelen bij natuurbeheer en daar moet je ze ook voor betalen. En je moet boeren niet blokkeren in hun bedrijfsvoering.”
Boeren die willen stoppen daarbij helpen? OF: Nee, dat is een taak van de landelijke overheid?
JV: “Boeren die stoppen en nog grond hebben, kun je niet opleggen dat ze daar niets meer mee mogen. Die boeren moeten ook eten. We moeten een goed plan maken voor het buitengebied. Daar zijn we al mee bezig. Dus geen vrijheid, blijheid, maar een duidelijk programma voor de beperkte ruimte waarin diverse actoren opereren. Dat varieert van boeren en natuur tot woningbouw en energie. Maak een strategische visie waarin je ook sociaaleconomische aspecten meeneemt.”
De auto blijft heilig? OF: de fietser en wandelaar op 1?
GW: “Kijk goed naar het gebied waar het over gaat. In dorpskernen en bij scholen is 30 kilometer per uur logisch. In het buitengebied is 70 kilometer vaak goed mogelijk. Dus geen generieke maatregelen, maar maatwerk. ”
Dit is DPL:
Naam: Democratische Partij Lochem (DPL)
Huidig aantal zetels: 2 (na afsplitsing van VVD)
Voorzitter: Jan de Vries (Laren)
Lijsttrekker: Guido de Wit (Almen)
Nummer 2 t/m 5:
2. Jan de Vries (Laren)
3. Annemiele Bosshardt (Epse)
4. Ruud Rouweler (Lochem)
5. Annemarie Kok (Almen)
Website: www.democratischepartijlochem.nl
