LOCHEM – Omwonenden en bedrijven in de buurt van het nieuwe asielzoekerscentrum aan de Ampsenseweg kunnen tot 1000 euro subsidie krijgen voor de beveiliging van hun eigendommen. Dat heeft het college van burgemeester en wethouders besloten, al heeft het dit nieuws nog niet zelf naar buiten gebracht. Het is wel te ontlenen aan een concept-besluitenlijst van de B&W-vergadering van deze week. Het nieuws trok dinsdag veel aandacht van landelijke media. Vanuit de lokale politiek zijn de eerste reacties binnen en die zijn, met verkiezingen op komst, niet mals.
[de genoemde persberichten van VVD en LochemGroen! zijn onder dit artikel integraal opgenomen.]
De VVD noemt het een ‘omkoopactie’ en wijst met enige nadruk naar wethouder Michiel Rijsberman (D66). En LochemGroen! vindt de actie ‘bestuurlijk onzorgvuldig’ en spreekt van het ‘normaliseren van wantrouwen’. “Je geeft mensen geld om zich te beschermen tegen een groep mensen die is gevlucht voor oorlog en geweld. Dat werkt stigmatiserend en kan het draagvlak juist ondermijnen,” aldus fractievoorzitter Calle Janssen.
Boos
De VVD is boos en schrijft: ‘In december bleek dat er nog steeds geen veiligheidsmaatregelen genomen waren en werd bekend dat de eerste veertig bewoners er toch zouden gaan wonen. Daarop stelde de VVD-fractie in januari mondelinge vragen aan de wethouder. Wethouder Rijsberman deed deze vragen af met de uitspraak: ‘De afspraken die we gemaakt hebben, zijn we reeds nagekomen.’ Dit is naar nu blijkt niet waar. Immers, vandaag laat het college weten dat het omwonenden afkoopt met een bedrag van € 1.000,- per omwonende om zelf dan maar maatregelen te nemen.’
Het Lochemse college gebruikt zelf de term ‘leefbaarheidsbevorderende maatregelen opvanglocatie Ampsenseweg’. Dinsdag werd besloten om de concept-subsidieregeling vast te stellen en ter consultatie voor te leggen aan omwonenden en ondernemers. Het gaat in totaal om 24 adressen in de nabije omgeving van het voormalige Pactum-terrein.
Memo
In dezelfde B&W-vergadering werd een raadsmemo vastgesteld over de door het COA te realiseren 40 opvangplekken. Dat stuk moet nog met de gemeenteraad worden gedeeld. Onbekend is of hierin gewag wordt gemaakt van de beoogde subsidieregeling.
De VVD wil aanstaande vrijdag in gesprek met inwoners. Vertegenwoordigers van de partij zijn vanaf 16.00 uur aanwezig op het azc. De fractie van de liberalen beraadt zich op vervolgstappen.
Via het NOS Journaal en Nieuwsuur hebben ook de raadsleden Arda van den Brink (GL/PdA) en Guido de Wit (Democratische Partij Lochem – DPL) en Anja Rouwenhorst (Gemeentebelangen – GB) gereageerd. Van den Brink noemt de maatregel overbodig. Ze zegt dat de bewoners alleen aandacht vragen voor hun zorgen en een luisterend oor vinden bij gemeenten en COA, als er problemen zijn. In het journaal wordt een omwonende geciteerd die stelt dat de maatregel niet nodig was geweest als de gemeente naar omwonenden had geluisterd.
Arrogantie
In Nieuwsuur noemt lijsttrekker Guido de Wit van DPL de maatregel ‘een doekje voor het bloeden’. Hij vindt dat het college zich laat ringeloren en dat het COA ‘maar wat doet’. “Mensen komen hier naartoe, maar de veiligheid is nog niet gegarandeerd. De gemeente zegt nu feitelijk tegen omwonenden: ‘Koop zelf maar een camera en je bent veilig’. En daarbij de arrogantie door net te doen alsof ze zo meer doen dan ze moeten doen.”
Fractievoorzitter en lijsttrekker Anja Rouwenhorst van GB slaakt een diepe zucht als de verslaggever van Nieuwsuur haar vraagt wat ze van de maatregel vindt. En zegt dan: “Ik denk niet dat je hier veel mee oplost. Het geeft een verkeerde beeldvorming van onveiligheid door asielzoekers.” Rouwenhorst vindt dat de gemeente nog een keer in gesprek moet gaan met omwonenden en goed naar ze moet luisteren.
LochemGroen! vindt dat zorgen van omwonenden serieus genomen moeten worden, maar ziet daarvoor andere instrumenten dan het subsidiëren van beveiligingsmaatregelen. “Zorgen verdienen aandacht, begeleiding en duidelijke afspraken. Dat organiseer je via samenwerking met het COA en door te investeren in sociale cohesie. In de gemeente Lochem hebben we sterke initiatieven zoals Welzijn Lochem, VluchtelingenWerk en Buddy to Buddy. Dáár ligt onze kracht”, aldus Janssen.
Verordening
LochemGroen! heeft twijfels bij de bestuurlijke gang van zaken, waarbij geld wordt uitgegeven via een speciaal hiervoor opgetuigde subsidieregeling, zonder de gemeenteraad te consulteren. Dat kan in veel gevallen overigens wel, maar zonder onderliggende stukken is het in dit geval lastig te beoordelen. Via de Algemene Subsidieverordening (ASV) delegeert de gemeenteraad bevoegdheden aan het college. Een beperkte subsidieregeling, waarmee maximaal € 24.000 is gemoeid, valt zeer waarschijnlijk onder gedelegeerde bevoegdheid. Naar verluidt wordt het bedrag geput uit de ‘reserve opvang ontheemden’. Dat betekent dat het in ieder geval op de begroting staat en dat de raad hiermee instemde.
Zo’n nieuwe regeling mag niet indruisen tegen door de gemeenteraad geformuleerd beleid. Het is de vraag hoe de raadsfracties hierin staan, want in maart vorig jaar werd een amendement van de VVD, met steun van Gemeentebelangen, Meedenken met Lochem en D66, aangenomen waarin het college de opdracht kreeg om onder meer te zorgen voor veiligheid vóórdat bewoners hun intrek zouden nemen in het azc. Inmiddels is duidelijk dat het COA eraan werkt om de eerste 40 asielzoekers volgende maand al in Ampsen te huisvesten.
Verwachtingen
Tegen de Stentor vertelt wethouder Michiel Rijsberman dat omwonenden deels hoge schadevergoedingen door waardevermindering verwachtten, omdat aanvankelijk sprake was van veel meer opvangplaatsen ddande 250 die er nu komen. In het voortraject zijn volgens de wethouder verwachtingen gewekt die niet konden worden waargemaakt. Ook zou hierover niet altijd goed zijn gecommuniceerd.
Rijsberman stelt dat Ampsen een logische plek is voor opvang van vluchtelingen, maar dat individuele omwonenden dat begrijpelijkerwijs anders ervaren. Het gaat volgens hem meer om een gevoel van onveiligheid dan om concrete dreigingen. Met de subsidie wil de gemeente laten merken de zorgen serieus te nemen. De wethouder vindt dat de regeling tegemoetkomt aan de wensen van de raad. Met het geld kunnen onder meer hekwerk, sloten, camera’s en buitenverlichting worden aangeschaft.
Het nieuws over de bijdrage van maximaal 1000 euro voor 24 adressen rond het azc ging dinsdag rond als een lopend vuurtje. Het aanvankelijke bericht van de Stentor werd opgepikt door onder meer de Telegraaf en Radio 1. De NOS zette het bericht ook op pagina 101 van Teletekst.
Reacties
Op sociale media gaan sommige mensen helemaal los op het bericht. Op X (Twitter) wordt onder meer geschreven dat D66 asielzoekers over het land ‘uitstort’ en nu ‘zelf toegeeft dat je je hiertegen moet beveiligen’. Iemand anders schrijft over ‘een nieuw wapen om omwonenden van een azc het zwijgen op te leggen’. Uit de meeste berichten blijkt dat veel mensen het zo (willen) opvatten dat de gemeente de zorg voor veiligheid voor 1000 euro bij de omwonenden neerlegt.
Originele tekst persbericht VVD:
VVD neemt afstand van omkoopactie wethouder D66
Veiligheid voor omwonenden en bewoners van het azc is belangrijk! Precies daarom
was de VVD-fractie in maart 2025 een van de initiatiefnemers van het amendement. Met
dat amendement kreeg het college van GB, MML en D66 de opdracht om te zorgen voor veiligheid voordat bewoners hun intrek zouden nemen in het azc.
In december vorig jaar bleek dat er nog steeds geen veiligheidsmaatregelen genomen
waren en werd bekend dat de eerste veertig bewoners er toch zouden gaan wonen.
Daarop stelde de VVD-fractie in januari mondelinge vragen aan de wethouder.
Wethouder Rijsberman deed deze vragen af met de uitspraak: “De afspraken die we gemaakt hebben, zijn we reeds nagekomen. ”Dit is naar nu blijkt niet waar. Immers, vandaag laat het college weten dat het omwonenden afkoopt met een bedrag van € 1.000,- per omwonende om zelf dan maar maatregelen te nemen.
De VVD-fractie hecht eraan dat dit niet de manier is waarop zorgvuldig met asielzoekers en met omwonenden dient te worden omgegaan. Fractievoorzitter Karin ter Maat: “In het licht van deze berichtgeving kan ik niet anders dan met een heel vervelend gevoel terugkijken naar de antwoorden die de wethouder ons gaf op 26 januari. Als wat hij destijds zei waar was geweest, dan had deze maatregel nu niet nodig geweest. Dit college luistert niet naar kritiek van omwonenden, voert de gemaakte afspraken niet uit en laat nu inwoners zelf verantwoordelijk zijn voor de veiligheid. Dit is op alle fronten fout!”
De VVD-fractie beraadt zich op politieke vervolgstappen. Inwoners die zich willen
uitspreken over dit bijzondere besluit van het college en in gesprek willen met de VVD-fractie over het azc zijn aanstaande vrijdagmiddag welkom op locatie om 16:00 uur.
De VVD-fractie staat in nauw contact met de omwonenden.
Originele tekst persbericht LochemGroen!
LochemGroen! kritisch op subsidieregeling rond azc: “Normaliseren van wantrouwen is geen veiligheidsbeleid”
LochemGroen! uit stevige kritiek op het besluit van het college om omwonenden van het asielzoekerscentrum aan de Ampsenseweg een subsidie van maximaal 1000 euro te geven voor zogenoemde ‘preventieve maatregelen’ op eigen terrein. De fractie vernam de regeling via berichtgeving in de media, waarna bleek dat deze niet vooraf inhoudelijk met de gemeenteraad is gedeeld. Volgens LochemGroen! is de regeling zowel inhoudelijk problematisch als bestuurlijk onzorgvuldig tot stand gekomen.
Inhoudelijke zorgen
LochemGroen! plaatst allereerst principiële kanttekeningen bij het effect van de regeling.
“Wat hier gebeurt, is niet het versterken van veiligheid, maar het normaliseren van wantrouwen. Je geeft mensen geld om zich te beschermen tegen een groep mensen die is gevlucht voor oorlog en geweld. Dat werkt stigmatiserend en kan het draagvlak juist ondermijnen,” aldus fractievoorzitter Calle Janssen.
De partij benadrukt dat zorgen van omwonenden serieus genomen moeten worden, maar ziet daarvoor andere instrumenten dan het subsidiëren van beveiligingsmaatregelen. “Zorgen verdienen aandacht, begeleiding en duidelijke afspraken. Dat organiseer je via samenwerking met het COA en door te investeren in sociale cohesie. In de gemeente Lochem hebben we sterke initiatieven zoals Welzijn Lochem, VluchtelingenWerk en Buddy to Buddy. Dáár ligt onze kracht.”
Het asielzoekerscentrum aan de Ampsenseweg biedt momenteel opvang aan alleenstaande
minderjarige vluchtelingen en wordt de komende periode verder uitgebreid. Uiteindelijk groeit de locatie naar circa 250 opvangplekken. Volgens LochemGroen! vraagt dat om bestuurlijke helderheid en inzet op verbinding in de samenleving, niet om maatregelen die afstand vergroten.
Procedurele bezwaren
Naast de inhoudelijke kritiek zijn er ernstige zorgen over de manier waarop het besluit tot stand is gekomen. De subsidieregeling is niet vooraf inhoudelijk met de gemeenteraad gedeeld. In het collegebesluit van 10 februari wordt de regeling niet expliciet aangekondigd en er zijn geen separate stukken aan de raad verstrekt.
