LOCHEM – Participatie. Het woord valt al tijden met grote regelmaat tijdens de politieke avonden in Lochem. En meestal niet in positieve zin. Met het toenemende aantal bouwplannen voelen mensen zich vaak onvoldoende meegenomen en dus zwelt de kritiek aan. Maandagavond was dat het geval bij de bespreking van drie projecten in Eefde, Harfsen en Gorssel (zie de verslagen elders in deze krant). Hierbij kwamen 21 insprekers aan het woord en participatie lag op bijna ieders lip.
Bij de beoordeling van de kritiek op de gemeente is het oppassen geblazen. Want er liggen zaken op de loer als ‘niet-in-mijn-achtertuin’ en bewuste vertragingstactieken. Ook vinden mensen die hun zin niet krijgen al snel dat de inspraak niet deugt. En, met name op het woningbouwdossier, ligt er enorme druk op college en ambtelijk apparaat om (snel) te leveren. De spreekwoordelijke ‘haastige spoed’ is ook nu zelden goed, want inwoners die de kont tegen de krib gooien, vertragen juist alleen maar. Zeker als ze dat in georganiseerd verband doen. Vanuit het standpunt van de gemeente – en de vele woningzoekenden – is het gevoel van urgentie overigens begrijpelijk.
Frustratie
Een inspreker sprak maandagavond van ‘boosheid, onmacht en frustratie’. Vooral ook omdat hij zijn verhaal niet voor het eerst hield. De indruk dat het iets uithaalt, ontbreekt, en dat was bij meerdere insprekers en bij verschillende projecten te beluisteren. Voorzitter Otto van Harmelen van de Dorpsraad Gorssel verzuchtte dat hij elke inspreekbeurt moet beginnen met opmerkingen over het participatietraject. “Het is diep triest”, zo zei hij. Om even later het college op te roepen om een simpel stappenplan te maken, waarbij stap 1 is: ‘koffiedrinken met direct omwonenden’. Dus nog voor de eerste informatiebijeenkomst. Waarbij overigens geldt dat informeren niet gelijk is aan participeren.
Wie de plannen die momenteel lopen nader beschouwt, ziet onder meer dat het college de verantwoordelijkheid voor de participatie soms lange tijd bij de initiatiefnemers van een plan laat liggen. Dat is het geval bij het postzegelplan aan de Kokstraat in Eefde en bij de geplande herontwikkeling van de Bloemenkamp in Gorssel. Initiatiefnemers hebben meestal niet dezelfde belangen als omwonenden. Die verwachten dat de gemeente hun belangen verdedigt en die boven de belangen van een commerciële partij stelt. Dat is geen gekke verwachting.
Tijd
Maar ook waar de gemeente zelf het voortouw neemt, zoals bij Harfsen Zuidwest en Gorssel Noordoost, vinden omwonenden stokken om mee te slaan. In Gorssel zorgt een plotselinge wijziging van de locatie, waar de eerste woningen van de nieuwbouwwijk Noordoost moeten komen, voor heftige kritiek. Dat leidt tot vragen over de gevolgen voor ontsluiting, biodiversiteit en cultuurhistorische waarden. Als die steek houden, moet er ongetwijfeld meer onderzoek volgen en dat kost tijd.
In Harfsen is ten onrechte geen rekening gehouden met de aanwezigheid van een agrarisch perceel waar bestrijdingsmiddelen gebruikt mogen worden, naast de geplande woonwijk. De wet bepaalt dat in zo’n geval 50 meter afstand moet worden gehouden tot woningen. De gemeente moet in gesprek met de betrokken boer en wethouder Marja Eggink gaf zelf al aan dat dit op zijn minst geld gaat kosten. Als de boer daar niet gevoelig voor blijkt te zijn, blijft er niet veel over van de strook grond waar woningbouw is gepland.
Participatieplan
Of het gaat helpen, moet nog blijken, maar het college heeft recent een participatieplan naar de gemeenteraad gestuurd. Die moet uitmonden in een participatieverordening. Hierin worden de stappen van de inspraakprocedure vastgelegd. Dan kunnen inwoners en raadsleden in ieder geval controleren of volgens de spelregels is gewerkt, al blijft inspraak ook dan veelal maatwerk en fingerspitzengefühl. De behandeling volgt overigens pas na de komende gemeenteraadsverkiezingen van maart. Als de voortekenen niet bedriegen, gaat participatie in ieder geval een rol spelen in de komende verkiezingscampagne.
