(dit is een mening. Een mening is geen feit)
Kom, dacht ik, laat ik de Lochemse StemWijzer ook eens invullen. Zo gezegd, zo gedaan. Ik schrok nogal van de uitslag. De partij waarvan de standpunten het dichtst bij mijn opvattingen blijven, scoort slechts 61 procent. En de nummers 2 tot en met 4 nog maar tussen de 35 en 39 procent. Volgens de StemWijzer ben ik dus een dolende kiezer. Dat is niet echt zo, maar de uitslag geeft te denken. Het zal toch niet zo zijn dat de doemdenkers en revolutiekraaiers gelijk krijgen met hun credo dat we niet meer te redden zijn en dat de politiek is losgezongen van ons: ‘het volk’? Spoiler: Nee, ze hebben verre van gelijk.
De resultaten uit de StemWijzer hebben in mijn geval ongetwijfeld iets te maken met het aantal stellingen waarbij ik een neutrale keuze aangaf: niet voor en niet tegen. Ik volg de politiek beroepshalve nogal intensief en weet daarom de achtergrond van veel stellingen en zelfs van welke partij(en) die afkomstig zijn. Vraag mij om via de StemWijzer uit te komen bij partij X en ik kom er vermoedelijk elke keer ook echt op uit. Leuk spelletje trouwens: kruip in de huid van een liberaal, een (groene) socialist of een ‘meedenker’ en probeer uit te komen bij de partij die je vooraf in gedachten had. Dat is bovendien een goede remedie tegen je eigen latente vooroordelen en eventuele vastgeroeste standpunten.
Geen nuance
Ik dwaal af. Wat ik bedoelde te zeggen is dat ik veel neutrale keuzes maakte tijdens het invullen van de StemWijzer, omdat veel stellingen te zwart-wit zijn. De nuance ontbreekt vaak. Als je die nuances kent, kun je niet goed kiezen voor een simpel voor of tegen. Voorbeeld? Komt-ie: ‘De gemeente moet zonnepanelen op landbouwgrond verbieden’. Ja, ik vind ook dat we wel genoeg van die grote zonneparken hebben, maar zeggen dat je ze zult verbieden is populisme. Je weet niet wat de toekomst brengt en verbieden is altijd een gemakkelijke oplossing. Het is voor sommige partijen bovendien een soort van statement: ‘blijf van onze boeren af’. Daar kun je het natuurlijk op zich wel mee eens zijn, maar dat wil niet zeggen dat je nooit meer iets anders met boerengrond zou kunnen doen. Voor woningbouw heb je er zeker een deel van nodig. Veel van die grond komt in de komende jaren sowieso ‘vrij’, want slechts 10 procent van onze boeren is jonger dan 40 jaar. Er is, terecht, veel verzet tegen ‘gedwongen uitkoop’, maar dat is ook onnodig. Wordt nog lastig zat om vrijkomende boerengrond in de toekomst te beheren en om te voorkomen dat daar dingen gebeuren die we liever niet willen.
Nog een voorbeeld uit de StemWijzer: ‘De gemeente moet geld steken in een eigen ambulancestandplaats’. Geweldig idee! Maar ook dit is een vorm van populisme. Als gemeente ga je daar namelijk niet over en de ambulancezorg is (wettelijk en financieel) geen gemeentelijke taak. Het zijn de zorgverzekeraars die de kosten dragen vanuit de Zorgverzekeringswet en de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) is de uitvoerende instantie. De gemeente kan geen standplaats ‘kopen’ als de computermodellen van het RIVM en de rekensommen van de RAV vertellen dat een nieuwe standplaats geen noodzaak is. De wettelijk bepaalde aanrijtijd van maximaal 15 minuten bij levensbedreigende oproepen mag binnen bepaalde marges worden overschreden. De aanrijtijd staat, zeker in het buitengebied van de gemeente, onder druk. De wens van een eigen standplaats is daarom heel begrijpelijk, maar in de StemWijzer is het te kort door de bocht geformuleerd.
Over de StemWijzer nog even dit: de nuance is wel vindbaar door bij de stellingen door te klikken naar wat de standpunten per partij zijn. Maar wie doet dat? Net zoals maar weinig mensen de moeite zullen nemen om de verkiezingsprogramma’s van de partijen te lezen.
Zwartkijker
In de eerste alinea van deze column vielen de termen ‘doemdenkers’ en ‘revolutiekraaiers’. Als beheerder van een Facebookpagina met nieuwsberichten is mijn kijk op de samenleving waarschijnlijk (en hopelijk) net ietsje zwarter dan die van anderen en ik zal blij zijn als ik daar op niet altijd lange tijd een punt achter kan zetten. De online-samenleving wordt er niet leuker op. Lang heb ik gedacht dat wij Achterhoekers te nuchter zijn om ons voor het karretje van welke goeroe dan ook te laten spannen. Dat blijkt niet het geval. Wat is er in …naam gebeurd met sommige mensen, dat ze denken dat alles op deze wereld is voorgeprogrammeerd om hen persoonlijk dwars te zitten? Bestuurders, politici, ambtenaren, wetenschappers, journalisten – en natuurlijk die vermaledijde ‘elite’ – zijn volgens sommigen van ons op de wereld met maar één doel: ons pesten, vervangen en kapotmaken. Niet een paar, maar allemaal. Behalve dan die ene (m/v) die dan meteen als een soort god wordt aanbeden. Vaak nog een buitenlander ook. Want overal is het beter dan hier. De afgoden zijn meestal (would-be) autocraten waarvan de overgrote meerderheid van de mensheid inziet dat ze niet de oplossing zijn voor de problemen waarvoor we staan, maar eerder een deel van het probleem.
Ook in onze gemeente roeren zich lieden die de mond vol hebben van vrijheid van meningsuiting, maar die iedereen met een andere mening liefst het zwijgen opleggen. Lieden ook die zeggen te staan voor (klassieke) normen en waarden, maar die elke vorm van fatsoen aan de wilgen hebben gehangen. Of ze zich in het echte leven ook zo gedragen, valt te betwijfelen. Heel af en toe spreek ik wel eens mensen die voortdurend bozig en negatief naar de wereld kijken. Als je iets langer met ze praat, blijkt het vaak wel mee te vallen. Maar ze vinden dus wel dat dit land compleet verrot is en dat er in de gemeente ook niets deugt. Als je zegt dat er geen beter land is te vinden om te leven en Lochem een van de mooiste gemeenten, kijken ze je glazig aan. Wat ze zeggen, voelt als je eigen nest bevuilen. Roepen vanachter een toetsenbord of vanaf de zijlijn heeft bovendien geen enkele zin. Misschien lucht het even op, maar problemen los je er niet mee op. Zeker niet als je daarbij alle fatsoensnormen laat varen.
Benaderbaar
Misschien is dat mede het gevolg van politici die baat hebben bij polarisatie en die niets liever willen dan de problemen, die ze zelf groter maken dan ze zijn, in stand houden. Oplossingen betekenen immers je politieke einde, zeker als je een one-issuepartij bent. Dat sommige mensen Den Haag en Lochem met dezelfde bril bekijken, is erg jammer. Juist lokaal kun je gemakkelijk in actie komen om je ergernissen aan te pakken en je idealen op z’n minst een stapje dichterbij te brengen. De raadsleden staan met naam en toenaam plus contactgegevens op de website van de gemeente en zijn benaderbaar. En als je vindt dat geen van de partijen jouw belangen vertegenwoordigt, is het zelfs mogelijk om zelf een partij te beginnen, al is de versplintering ook nu al onuitstaanbaar. En je kunt een afdeling starten van een landelijke partij die hier nog niet meedoet.
Wat ook opvalt, is dat, net als op landelijke platforms, ook lokaal in de mode is geraakt dat je alleen al bij het lezen/horen van de naam van een partij of een persoon losgaat. Schelden, beledigen, bedreigen en one-liners afschieten, vaak aantoonbaar zonder dat een bijbehorend bericht is gelezen. Aantoonbaar, omdat zogenaamde ‘nuances’ worden aangebracht die gewoon ook in het betrokken artikel staan. De betrokkenen zouden zich kunnen afvragen of alles wat ‘mainstream’ is inderdaad zo gek is of dat je zelf bent losgezongen van de realiteit. Er is een online leven en er is real life.
Wat te kiezen
Bij de gemeenteraadsverkiezingen van woensdag kun je kiezen uit acht partijen. Dat is meer dan ooit. Net als massa’s anderen vind je mogelijk geen partij die perfect aansluit bij je eigen standpunten, maar stem dan op een partij of persoon die je het meest vertrouwt. En nogmaals, die kandidaten zitten er niet om ons dwars te zitten. De meesten zitten er omdat ze vonden dat ze in actie moesten komen. Het verschil maken. Voor mensen, ondernemers, milieu of wat dan ook. Dus: ga stemmen. Of niet, maar houd in ieder geval je fatsoen.
