LOCHEM – Het voorstel van het Lochemse college van burgemeester en wethouders om omwonenden van het azc aan de Ampsenseweg tot duizend euro subsidie te geven voor beveiligingsmaatregelen, leidde maandagavond tot een motie van afkeuring van de gehele oppositie. Omdat de coalitie van Gemeentebelangen (GB), D66 en Meedenken met Lochem (MmL) hier niet in meeging, stierf de motie in schoonheid (11 tegen 12 stemmen). Toch was er sprake van een gevoelig tikje op de vingers, want GB nam lang de tijd om zich te beraden op steun voor de motie. Die kwam er uiteindelijk niet. De grootste fractie vindt dat het college niet te kwader trouw handelde en vindt afkeuring te ver gaan. De in de motie gevraagde heroverweging van de subsidieregeling kon wel de goedkeuring van GB wegdragen.
D66 gaf aan het verzoek om heroverweging wel te begrijpen en MmL vindt dat de hele gang van zaken niet de schoonheidsprijs verdient. Deze coalitiepartijen willen er verder geen consequenties aan verbinden. De voorgestelde regeling is overigens niet meteen van tafel. De eventuele heroverweging komt er pas als omwonenden zich over de conceptregeling hebben uitgesproken. Zij kunnen nog tot en met vrijdag schriftelijk reageren. Wethouder Michiel Rijsberman gaf namens het college aan die termijn te willen handhaven, al was het maar omdat er mogelijk zinvolle opmerkingen van de direct betrokkenen komen. Hij zei verder dat het college de kritiek van de gemeenteraad goed heeft gehoord en dat de gevraagde heroverweging er dus wel zal komen.
Geschrokken
Tijdens het lange interpellatiedebat, aangevraagd door de Democratische Partij Lochem (DPL), PvdA, GroenLinks, VVD en Sociaal Democratisch Lochem (DPL), kwam vooral naar voren dat iedereen zich een hoedje is geschrokken van de commotie die het voorstel veroorzaakte in de (landelijke) media. Van het NOS Journaal tot Nieuwsuur en van Telegraaf tot Volkskrant pakten het nieuws op. Deels als voorbeeld van hoe gemeenten in het land worstelen met de komst van asielzoekerscentra. Wrang gegeven voor Lochem is dat de hele procedure hier, hoewel niet rimpelloos, juist helemaal niet gepaard ging met rondvliegende stenen, zwaar vuurwerk en volksoplopen.
Het was met name voor die commotie en de impact daarvan, waarvoor het college zich bij monde van wethouder Rijsberman verontschuldigde. Hij gaf aan dat dit onverwachts kwam, temeer omdat er sprake is van een nagenoeg exacte kopie van wat de gemeente Rijssen-Holten eerder voorstelde. Toen zweeg de nationale pers. Die opmerking kwam hem even later te staan op het verwijt dat hij zich achter de media verschuilde en dat het college te weinig aan zelfreflectie doet. Rijsberman gaf overigens toe dat er in het college nog wel stevig is gedebatteerd over de voorgenomen subsidieregeling. B&W dachten met het voorstel dichtbij de opdracht van de gemeenteraad te zijn gebleven. “Dit is wat we dachten dat van ons werd gevraagd. Achteraf hadden we beter naar ons eigen politieke gevoel kunnen luisteren”, aldus Rijsbeman.
Bedoeling
Dat de regeling ook voor de omwonenden uit de lucht is komen vallen, bestrijdt hij. Volgens hem is de subsidiemogelijkheid meerdere keren en bij verschillende gelegenheden besproken. Omwonenden zouden herhaaldelijk hebben gevraagd waar de regeling bleef. Conclusie van het college: achteraf hadden we eerder naar de raad moeten gaan met de vraag: ‘Is dit wat u bedoelde?’ Dat de gemeenteraad niet eerder werd gekend in het voorstel is hoofdbestanddeel van de kritiek van de oppositie en zelfs van coalitiegenoot Gemeentebelangen. Ook omdat er 24.000 euro is gemoeid. Wethouder van financiën Lex de Goede legde maandag uit dat het college het budgetrecht van de raad niet heeft geschonden en dat het bedragen onder 25 mille achteraf kan verantwoorden via een periodieke rapportage of de jaarrekening.
Het debat ging onder meer over het stigma dat ontstaat door de suggestie dat je veiligheidsmaatregelen moet nemen tegen vluchtelingen. Ook werd gewezen op de tegenstrijdigheid van de regeling met eerdere uitspraken van het college dat er geen sprake is van veiligheidsrisico’s, anders dan verkeersveiligheid. Het college wijst op een rapport van het onderzoeksbureau Beke over onder meer veiligheid en leefbaarheid. Dat bureau gaf, volgens wethouder Rijsberman, geen adviezen behalve over ‘terreinbetreding’. Dit betekent dat de kans bestaat dat bewoners van het azc percelen van omwonende particulieren of ondernemers zouden kunnen betreden, ook als ze dat per ongeluk, uit onwetendheid of uit nieuwsgierigheid doen. Dat zou een reden kunnen zijn voor waarschuwingen, verlichting of andere beveiligingsmaatregelen. Dat advies lag mede ten grondslag aan het voorstel voor een veiligheidssubsidie.
Weinig geleerd
De oppositie trok flink van leer. Tegen het voorstel, maar nog meer tegen een door sommige fracties geconstateerde tendens van een ‘niet-luisterend en slecht communicerend’ college. Zo wees de VVD op een eerder interpellatiedebat over hetzelfde onderwerp, waarvan volgens de liberalen weinig geleerd lijkt te zijn. De aanbevelingen van verkenner Dick de Cloe kwamen ook veelvuldig voorbij, waarin werd gepleit voor betere omgangsvormen tussen college en raad, tussen raadsfracties onderling en tussen gemeente en inwoners. Ook hiervan bespeurt de oppositie weinig toewijding bij het college.
De oppositie reageerde overigens slechts heel summier op het verweer van het college, maar draaide vooral vooraf opgeschreven statements af. In het eerste gedeelte reageerde eigenlijk alleen Jos Israel van SDL rechtstreeks op uitspraken van het college. Later in het debat was er wat meer interactie tussen raad en college, maar het bleef vooral bij herhaalde verwijten. Een daarvan was dat niet omwonenden, maar de gemeente verantwoordelijk is voor de veiligheid rond een azc. De motie werd uiteindelijk ingediend door de genoemde aanvragers van het interpellatiedebat, aangevuld met LochemGroen! en CDA.
Het werd nog even spannend toen de fractie van Gemeentebelangen een schorsing aanvroeg voor intern overleg. Dat duidde er mogelijk op dat de fractie toch steun aan de motie van afkeuring overwoog. Die steun kwam er niet. De afkeuring ging GB te ver, maar de in motie gevraagde heroverweging van wat ‘de duizend-euro-regeling’ is gaan heten, wordt wel ondersteund. Het vervolg van de kwestie komt op het bordje van de nieuwe gemeenteraad te liggen. Die treedt aan na de verkiezingen van 18 maart.
