LOCHEM – Wantrouwen. Dat woord kwam maandagavond centraal te staan tijdens een debat over de opvanglocatie van het COA aan de Ampsenseweg. Wantrouwen van de gemeenteraad richting college, vertegenwoordigd door wethouder Michiel Rijsberman. Dat wantrouwen wordt gedeeld door omwonenden. Maar die wantrouwen ook diezelfde raad, omdat de eerder gestelde kaders volgens hen onvoldoende werden bewaakt en verdedigd.
Aan de orde waren twee memo’s van het college aan de raad, waarin de koop van het voormalige Pactumterrein door het COA, plus het afsluiten van een bestuursovereenkomst tussen COA en gemeente werden toegelicht. Voldongen feiten dus, want de handtekeningen zijn gezet. Er meldden zich drie insprekers: twee omwonenden en voorzitter Hans Lammertink van Sterrenwacht Phoenix.
Insprekers
Met drie insprekers – die samen overigens wel een grotere groep vertegenwoordigen – is Lochem nog altijd een oase van rust op een dossier waarmee het elders nog wel eens flink uit de hand wil lopen. Buurman Ron Buitelaar zei: “Wat zijn onze woorden waard? Worden mensen die actievoeren, varkenskoppen aan hekken hangen en vuurwerk afsteken beter gehoord? Waarschijnlijk wel… Wij willen niet alleen herrie schoppen en tegenwerken. Wij willen samen met u naar goede oplossingen kijken.” De omwonenden vinden de schaal van de opvang buiten proportie. “We krijgen een dorp dat groter is dan het dorp Exel, waar we bij horen.”
De sfeer was wat ongemakkelijk door de driehoeksverhouding van wantrouwen tussen omwonenden, raad en wethouder. De verwijten van Ron Buitelaar en mede-inspreker Hilde Buitelaar gingen vooral richting raadsleden. “Kunt u zichzelf nog in de spiegel aankijken en ons recht in de ogen aankijken”, zo luidde de ongemakkelijke vraag. Bedoeld werden de kaders die de raad stelde en waarmee het college de onderhandelingen met het COA in ging.
Kaders
Kaders die in de ogen van omwonenden als één onwrikbaar pakket in acht hadden moeten worden gehouden. De raad heeft het college teveel vrijheid gegeven, aldus Buitelaar, waardoor de overeenkomst is aangegaan voor 15 jaar, terwijl 10 jaar was afgesproken. Wethouder Rijsberman zei dat het college de vrijheid voelde om de termijn op te rekken, omdat daar zaken tegenover staan waarbij het niet vanzelfsprekend is dat het COA de kosten voor haar rekening neemt bij een locatie van deze omvang. Zo zorgt het COA voor huisartsenzorg op locatie.
Tijdens het debat liet de wethouder zich overigens ontvallen dat ook hij vindt dat de omwonenden eerder en beter bij het hele proces betrokken hadden moeten worden. Zelf is hij sinds maart van dit jaar verantwoordelijk en dus wel volledig betrokken geweest bij de totstandkoming van de overeenkomst met het COA. De raad liet zich de kritiek op het bewaken van de kaders overigens niet direct aanwrijven, omdat het zegt ook zelf te zijn geconfronteerd met voldongen feiten.
Aantal bewoners
Op de vraag van Gemeentebelangen hoe wordt geborgd en gecontroleerd of het aantal van 250 bewoners niet wordt overschreden werd gezegd dat elke nieuwkomers als inwoner van de gemeente wordt geregistreerd. Via de basisadministratie van de gemeente kan dus worden gecontroleerd hoeveel mensen op de locatie verblijven.
Met het COA zijn jaarlijkse evaluatiemomenten afgesproken. De eerste twee keer wordt dit begeleid door een extern bureau. Daarna moet in gezamenlijkheid worden vastgesteld of dat nog nodig is. Een ingestelde beheergroep, waarin ook twee omwonenden zitting hebben, krijgt daarbij een zwaarwegende stem. Het wantrouwen jegens het college zorgde ervoor dat ook de gemeenteraad op de hoogte wil worden gehouden. De wethouder nodigde de raad dan ook uit om met voorstellen te komen over hoe de fracties betrokken willen blijven.
Veiligheid
Door een vraag van Meedenken met Lochem (MmL) werd duidelijk dat de Ampsenseweg anders wordt ingericht zodra de nieuwe Nettelhorsterbrug in gebruik is genomen. Dat moet de snelheid uit het verkeer halen. Verder wordt bekeken of er een voet- en fietspad langs het spoor kan komen, zodat de route naar het station en het centrum van Lochem veiliger wordt. Er is overleg met de grondeigenaar gaande. Nieuwkomers krijgen overigens fietsles op eigen terrein van het COA en mogen pas de openbare weg op als ze de draadezel onder controle weten te houden.
De gemeente moet nog de nodige statushouders huisvesten. In totaal zijn al 75 mensen toegewezen aan Lochem. Zij verblijven nog in andere azc’s in den lande. Door hen alvast naar Lochem te halen kan hun inburgering meteen beginnen, zo is de gedachte. Volgens wethouder Rijsberman gaat dat waarschijnlijk niet helemaal lukken, maar kunnen op de langere termijn wel aan de gemeente gekoppelde statushouders in Ampsen worden opgevangen.
Toetsing bestemming
Het is nog onduidelijk wat het COA allemaal moet (ver)bouwen om de locatie geschikt te maken voor bewoning door 250 mensen. Daardoor wordt pas later duidelijk of er vergunningen nodig zijn. Omwonenden hebben aangegeven eventuele aanvragen kritisch tegemoet te zullen treden. Inspreker Ron Buitelaar deed een dringend beroep op de gemeente om te laten toetsen of bewoning van panden met de bestemming ‘maatschappelijke functie’ überhaupt wel is toegestaan.
De sterrenwacht is medegebruiker van de locatie aan de Ampsenseweg. De komst van asielzoekers zorgt voor onbehagen bij sommige bezoekers en vrijwilligers, zo liet voorzitter Lammertink maandag weten. Sommige vrijwilligers zijn gestopt en als er minder bezoekers komen gaat dat ten koste van broodnodige inkomsten. De warme woorden van voormalig burgemeester Sebastiaan van ‘t Erve, die zei dat het college de sterrenwacht een warm hart toedraagt, lijken er voor het huidige college minder toe te doen. Een verzoek om de school in Nettelhorst te mogen gebruiken is afgewezen. Phoenix hoeft van gemeente en COA niet weg. Verhuizing lijkt te worden gezien als een eigen keuze, waardoor de gemeente zich niet aangesproken voelt.
Vervolg
Omdat maandag twee memo’s op de agenda stonden, zijn deze na de gevoerde discussie afgedaan. Het is aan de raadsfracties of ze nog willen terugkomen op het onderwerp. Dit kan door een motie in te dienen, bijvoorbeeld tijdens de raadsvergadering van 13 oktober. Zo’n motie zou kunnen gaan over de al genoemde betrokkenheid van de raad bij het dossier. Inhoudelijk nog iets veranderen aan de overeenkomst met het COA lijkt juridisch onhaalbaar, omdat de handtekeningen al onder het document staan.
